Close
circulaire transitie

Hoe creëer je een duurzame nieuwe markt? De lessen van Mazzucato

Bij de Board werken we aan een groene toekomst voor de Metropoolregio Amsterdam. Om een duurzame regio te realiseren richten we ons daarom op het stimuleren van een aantal transities, zoals de transitie naar een circulaire economie en de energietransitie. Om deze transities in gang te zetten is er ontzettend veel nodig: er moet meer innovatie plaatsvinden, betere samenwerking tussen het bedrijfsleven, kennisinstituten en overheden, en er moet simpelweg meer geïnvesteerd worden in deze nieuwe manier van werken.

Leestijd: 3-5 minuten

Mazzucato's vocabulaire

Innovatie econoom Mariana Mazzucato stelt dat er voor het behalen van complexe doelen, zoals de transitie naar een circulaire economie, een nieuwe vocabulaire moet komen voor de rol van de overheid. Zo moet de overheid niet langer alleen maar proberen de economie bij te sturen wanneer er marktfalen optreedt, maar juist een actievere rol spelen bij het creëren van nieuwe markten, ofwel samen met andere partijen markten te cocreëren. Onzekerheid over financiële doelen moet verwelkomd worden, in plaats van vermeden, zolang het doel is om maatschappelijke impact te maken. Daarnaast kan de overheid, met behulp van financiële prikkels, innovatie een bepaalde kant op sturen, in plaats van elke vorm van innovatie op gelijkmatige manier stimuleren.

Maar hoe doe je dat dan: een nieuwe duurzame markt creëren?

Mazzucato helpt ons hier met haar nieuwe vocabulaire op weg. Ik neem voor deze column twee van de vier veranderingen die Mazzucato noemt, aangezien deze twee manieren van denken al zijn opgenomen in de werkwijze van de Board.

Als eerste: ‘pick the willing’ in plaats van ‘pick the winners’. Om een innovatieve markt te stimuleren moeten we investeren in partijen die écht voor verandering willen en kunnen zorgen, en niet alleen maar doorgaan met de partijen die onderdeel zijn van de status quo. Zo geef je als overheid het signaal af dat je innovatieve partijen steunt en het uitwerken van nieuwe ideeën wilt stimuleren.

Ten tweede: verwelkom onzekerheid. Innovatie is niet van te voren volledig te plannen, terwijl overheden dat wel vaak willen. Een overheid moet de beslissing om te investeren in innovatieve projecten niet alleen baseren op een financiële risk-and-reward afweging. Duurzame projecten dragen vaak meer risico als je kijkt met de bril van de oude economie. Bezie je de impact niet alleen in euro’s maar ook in termen van maatschappelijke verandering, in bestrijden van de klimaatverandering en in een mogelijk socialere maatschappij, dan zie je dat duurzame projecten vaak juist méér opleveren.

Uit onderzoek van het Metabolic Institute blijkt dat de risico’s van het niet meegaan met de circulaire transitie vaker worden onderschat. Risico’s als luchtvervuiling, klimaatschade aan ecosystemen en de bijbehorende reputatieschade worden doorgaans niet meegenomen in het risicoprofiel van de gebruikelijke lineaire productieketens, terwijl ze wel degelijk een belangrijke rol spelen.

Wi je het Mazzucato zelf zien uitleggen? In deze video gebruikt Mariana Mazzucato het voorbeeld van innovatie in de gezondheidszorg om de nieuwe vocabulaire van de overheid uit te leggen.

Wat heeft de Board hiermee te maken? twee voorbeelden

LEAP

Bij de Board zijn er initiatieven begonnen die bijdragen aan een circulaire stad en een duurzame markt. Een voorbeeld hiervan is het initiatief LEAP  voor datacenters (Lower Energy Acceleration Program). LEAP is een platform ter ondersteuning van de toekomstige generatie datacenters. Omdat er steeds meer data wordt gegeneerd, verzonden en opgslagen, wordt de totale hoeveelheid energie die door datacenters wordt verbruikt steeds groter. LEAP vormt een coaltie van “the willing”, namelijk de datacenters zelf, maar ook de zakelijke eindgebruikers, telecomproviders, hardware leveranciers, netwerkorganisaties, kennisinstellingen, startups en overheden in de MRA. Dit platform wil op een positieve manier bijdragen aan een samenleving waarbij energie-efficiëntie en het behoud van kritieke materialen centraal staan.  Om dit doel te bereiken werkt LEAP over twee tracks aan een duurzame infrastructuur voor datacenters. Hierbij wordt gekeken naar wat er beter gedaan kan worden met bestaande technologie én hoe transities naar duurzame digitale infrastructuur versneld kunnen worden.

Uit data van Statista blijkt dat in 2015 nog nog ongeveer 15,5 zetabytes aan data werd gegeneerd, gekopieerd en geconsumeerd. Dit getal stijgt naar 181 zetabytes in 2025, meer dan een vertienvoudiging.

Is jouw organisatie geïnteresseerd in meedoen met LEAP? Neem contact op met Marjolein Bot, Lead Energie.
Doe mee

Inkopen met Impact 

 

Een tweede voorbeeld is het initiatief Inkopen met Impact. Met dit initiatief stimuleert de Board een betaalbare en lokale vraag en aanbod van producten die bijdragen aan een slimme, groene en gezonde toekomst en vermindert de vraag naar niet-duurzame spullen. De focus bij Inkopen met Impact ligt op facilitaire inkopen: diensten en producten die ieder bedrijf nodig heeft, denk daarbij aan werkkleding en catering, maar ook aan ict producten en gebouwen. Ook bij dit initiatief is het belangrijk samenwerking te zoeken met partners die zelf willen veranderen. De rol van de board is dan ook om partnerships binnen ons netwerk op te zetten door het organiseren van meetups en het stimuleren van bedrijven om te kijken naar hun eigen inkooptraject.

Wil jouw organisatie ook impact maken op het gebied van facilitaire inkoop? Neem contact op met Claire Teurlings, Lead Circulaire Economie.
Doe mee

Mazzucato in de Metropool Amsterdam

De initiatieven LEAP en Inkopen met Impact laten zien dat het opzoeken van een coalitie van organisaties die willen bijdragen aan verandering kan leiden tot nieuwe duurzame markten. Het maakt niet uit of dit een markt is voor facilitair inkopen of voor datacenters. Bij de Board zijn we continu bezig met het samenbrengen van deze organisaties, zodat we een positieve bijdrage kunnen leveren voor de Metropoolregio Amsterdam.

Deze initiatieven kunnen niet alles van A tot Z uitstippelen. We accepteren een mate van onzekerheid, aangezien de positieve maatschappelijke resultaten zwaarder wegen dan mogelijke financiële verliezen. Zouden we deze risico’s niet hebben genomen, dan waren initiatieven zoals LEAP en Inkopen met Impact nooit van de grond gekomen.

Kortom, in de manier van werken bij de Board komt de nieuwe vocabulaire van Mazzucato al terug. Door risico’s te nemen en samenwerking aan te gaan met innovatieve partners dragen we bij aan het creëren van duurzame nieuwe markten in de Metropoolregio Amsterdam.