Scenario: European Renewal

Het scenario European Renewal staat voor een wereld waarin een verenigd Europa een hernieuwde, duurzame, bottom-up georganiseerde economie en samenleving stimuleert. Nationale overheden hebben in dit scenario beperkt invloed en bewonerscollectieven nemen zelf initiatief en gemeenten bepalen veel zelf. In deze wereld is duurzame groei vanuit zowel menselijk als milieuperspectief leidend.

 

De kernwoorden bij dit scenario:

  • Samenwerking
  • Maatschappelijke toegevoegde waarde
  • Duurzaamheid
  • Ondernemende/participerende inwoners

Verenigd Europa, bottom up sturing

Stakeholder value en verbinding centraal

Het is 2040. Klimaatverandering, handelsoorlogen, bedrijfsschandalen, ze bleken uiteindelijk een wake-up call. Er heeft een paradigmawisseling plaatsgevonden, de tijdsgeest is omgeslagen. Economische groei en maximalisering van welvaart staan niet meer centraal. We kijken anders naar de economie: deze is er voor de mens, niet andersom. Niet waarde voor aandeelhouders, maar waarde voor álle belanghebbenden staat centraal. Duurzame groei vanuit zowel menselijk als milieuperspectief is leidend. Balans, inclusiviteit, zorg voor elkaar en zingeving spelen een belangrijkere rol. Globalisering heeft weliswaar doorgezet, maar is wel drastisch van karakter veranderd. De tijd van competitie en protectionisme ligt achter ons, verbinding en samenwerking staan centraal. Het zijn niet zozeer alleen landen of overheden, maar vooral netwerken van bedrijven en mensen die nauwer met elkaar zijn verbonden en samen zoeken naar oplossingen voor de grote maatschappelijke en klimatologische uitdagingen van deze tijd.

Brussel en burgers straffen grote vervuilers af…

Deze paradigmawisseling heeft zich niet alleen in de MRA voltrokken, maar ook daarbuiten. De EU heeft succesvol op de veranderende tijdsgeest weten in te spelen en heeft de benodigde randvoorwaarden geschept. De interne markt is nog steeds relatief vrij, maar, met mandaat van haar burgers, stelt de EU wel strenge voorwaarden. Niet-duurzame producten komen de Europese markt niet meer op. De marktmacht van grote bedrijven wordt strikt gereguleerd. Strikte regels omtrent energie- en grondstoffengebruik zijn van kracht. Een Europese carbontaks is met succes ingevoerd. Alhoewel het voor sommige bedrijven en sectoren aanvankelijk pijn deed en/of doet — van Schiphol tot en met de hoogovens — kunnen en willen bedrijven niet meer om duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen heen.

… en jagen innovatieve, duurzame alternatieven aan

Tegelijkertijd stimuleert de EU technologische vooruitgang met een ambitieuze innovatieagenda. Innovatie moet een bijdrage leveren aan grote maatschappelijke vraagstukken zoals energie, grondstoffen en de zorg. Harmonisering van regelgeving, maar ook open data en blockchain brengen innovatie in een stroomversnelling. Nieuwe technologieën zorgen voor grote sprongen op het gebied van gezondheid, slimme mobiliteit en duurzame energie en maken deze voor meer mensen in de MRA bereikbaar. De MRA is met haar creatieve en hoogopgeleide bevolking en goede kennisinfrastructuur bovendien goed gepositioneerd als proeftuin voor allerlei nieuwe, duurzame (gebruiks)concepten en producten als elektrisch autonoom vervoer, mobiliteitsoplossingen, mass-customization, ICT en weet deze kennis uitstekend internationaal te kapitaliseren. Deze technologische sprong voorwaarts zorgt, net als toegenomen aandacht voor carbon footprints, voor terugkeer van meer (vraaggerichte) productie naar de regio en voor efficiënter en meer circulair gebruik van grondstoffen. Zo is de containeroverslag in de havens van Amsterdam afgenomen, maar zijn er wel productie- en circulaire activiteiten bijgekomen. Technologie staat in dienst van mens en planeet, niet alleen de ‘bottom-line’. Burgers, bedrijven en overheden in de MRA hebben samen allerlei arrangementen bedacht voor om tweedelingen op de arbeidsmarkt tegen te gaan. Goed werkgeverschap, met aandacht voor medewerkers en de omgeving is een kernwaarde voor veel bedrijven.

Grote partijen verliezen positie

Het zijn niet de grote, gevestigde partijen van weleer, zoals de techreuzen en traditionele bedrijven en instituties van de Zuidas die de dienst uitmaken. Zij hebben het jaren terug afgedaan bij burger en politiek. Het zijn vooral, veelal Europese, netwerken en allianties van start- en scale-ups, kennisinstellingen en maatschappelijk middenveld die innovaties vormgeven en een sturende rol in de economie hebben gekregen. Lokaal ondernemerschap heeft ook een streepje voor. ‘Made in MRA’ slaat aan. Ook verdienmodellen gebaseerd op gebruik in plaats van bezit en diverse deelplatforms zijn niet meer weg te denken.

Toenemende sturing van onderop

Het gesternte voor de transities is in het European Renewal scenario gunstig. De innovatiegraad is hoog. Toch liggen er veel mogelijkheden om te versnellen. Enerzijds zijn nauwe lijnen met Brussel van groot belang. Bijvoorbeeld bij het aantrekken van investeringen, experimenten of EU-instellingen. Anderzijds liggen er veel kansen om de maatschappij verder aan te spreken en uit te dagen. Het formuleren van maatschappelijke uitdagingen rondom de transities is kansrijk. Burgers en kleine collectieven spelen een actieve rol, van bijvoorbeeld energie- tot zorgcoöperaties en crowdfunding, en zijn sterk maatschappelijk betrokken. Nieuwe (digitale) technologieën spelen een belangrijke faciliterende en stimulerende rol daarin.

De vier scenario’s

Het scenario European Renewal maakt deel uit van de MRA scenario’s.

Via deze link kom je bij het volledige artikel over de toekomstscenario’s. Of klik direct hieronder om ook de andere scenario’s te lezen.

 

Goed artikel?

Laat hier achter hoeveel sterren jij het waard vindt.

[Totaal: 0    Gemiddelde: 0/5]