Internationale inspiratie: hoe Singapore, Parijs en Moskou uit de coronacrisis willen komen

Leestijd: 9-11 minuten

Bestuurders van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) hebben de ambitie uitgesproken tot een duurzaam herstel. Op hun verzoek heeft de Board mogelijke oplossingen en eindbeelden verkend die kunnen bijdragen aan zo’n herstel. De MRA-trainees deden aanvullend onderzoek naar internationale voorbeelden: Singapore, Parijs en Moskou, om  er lessen uit te trekken voor de Metropool Amsterdam.

 De coronacrisis confronteert steden overal ter wereld met unieke uitdagingen. Sommige trends versnellen, andere vertragen. Overal zien we dat bestaande ongelijkheden worden versterkt. Wij kijken naar verschillende metropoolregio’s en vragen ons af: Ondanks de verschillen, wat kunnen we leren van de ervaringen van andere metropolen? Kunnen we trends identificeren die relevant zijn voor de Metropool Amsterdam en haar duurzaamheidsdoelstellingen?

We hebben zes mensen geïnterviewd die werken voor drie metropoolregio’s: Singapore, Parijs en Moskou. Voor elke regio kijken we door de lens van circulaire economie en de energietransitie en vragen: wat versnelt? Wat vertraagt? Welke reacties en initiatieven ontstaan? 

Singapore

Singapore is een stadstaat in Zuidoost Azië met een sterke oriëntatie op buitenlandse handel. Tot nu toe heeft de Singapore een grote Covid-19 uitbraak weten te voorkomen, maar de economie lijdt onder de sterke daling in internationale handel. Ook werd er met spanning gekeken naar de voedsel, water en energievoorziening, want Singapore is voor de import hiervan afhankelijk van omliggende landen als Indonesië en Maleisië. De risico’s die ontstaan door deze afhankelijkheid zorgen ervoor dat Singapore een sterke wens heeft tot autonomie.

We spraken Arjen van Nieuwenhuijzen (Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions en Witteveen+Bos), Barbara Wiewel en Sophie Willems (Nederlandse Ambassade in Singapore), Mengmeng Cui (Metabolic) en Sann Carrière (So Now) over de ontwikkelingen in Singapore.

Zelfvoorzienend

“Covid-19 wordt genoemd als een waarschuwing voor de gevolgen van klimaatverandering” geeft Barbara Wiewel. Tijdens de coronacrisis herleefde het bewustzijn van afhankelijkheid op het gebied van afval, voedsel- en waterzekerheid. Dit motiveert Singapore om zich nog meer in te zetten voor zelfvoorzienendheid zonder het belang van de relaties met omliggende landen voor diversifiëring van import uit het oog te verliezen. Omdat zij zelf weinig grondstoffen hebben, is circulaire economie een belangrijk onderdeel van de weg hier naartoe. 

 

Mengmeng Cui, Azië business developer voor Metabolic, geeft aan dat Covid-19 een extra impuls geeft aan Singapore haar ambitie om zich circulair te ontwikkelen. Een circulaire economie draagt bij aan toegang tot voedsel en resources. Er zijn verschillende initiatieven gestart om dit doel te bereiken. Hierin lijkt ‘new’ het sleutelwoord. Het project ‘NEWater’ recycled afvalwater en verzameld regenwater, ‘NEWoil’ richt zich op de chemische recycling van plastic verpakkingen voor een alternatieve brandstof en ‘NEWSand’ maakt hoogwaardig beton klaar voor hergebruik.

De anderen geïnterviewden stelden net als Wiewel en Cui dat corona de trend naar zelfvoorzienendheid zal versnellen. Zij verwijzen allemaal naar Singapore’s ‘30 by 30’ strategie, waarin de stadstaat zich tot doel stelt om in 2030 30% van haar voedsel lokaal te produceren. Ook deze ambitie lijkt in een stroomversnelling te komen. 

 

Circulaire economie wordt ook als een manier gezien om emissies te verlagen. Singapore heeft beperkte mogelijkheden voor het opwekken van hernieuwbare energie en is met name aangewezen op de zon. Voorlopig blijven de klimaatplannen van Singapore ongewijzigd en wordt er onder andere met drijvende zonnepanelen gewerkt.

Resultaatgericht

Singapore wacht niet af. Om hun transitie naar een circulaire samenleving te verwezenlijken, zoekt zij actief naar Europese partners. Daar hoopt Singapore voorbeelden te vinden die zij direct kunnen implementeren ten behoeve van hun ambities. Een voorbeeld hiervan is ‘urban farming’ zegt Sann Carrière. Urban Farming Partners Singapore (UFPSG) is een samenwerking tussen Nederlandse en Singaporese bedrijven die met Nederlandse technologie een indoor-farm in Singapore gaat verwezenlijken. Vergelijkbare ervaringen heeft Sann Carrière met ReCirc waarbij Nederlandse kennis op het gebied van zero-waste technologieën in publiek-private samenwerking bijdraagt aan de integrale duurzaamheidsstrategie van Singapore.

Deze focus op resultaat zorgt ervoor dat Singapore snel veranderingen kan doorvoeren. Anders dan in Nederland waar we in de eerste instantie vooral veel bespreken. “We kunnen veel leren van Singapore over hoe we een transitie doorvoeren” geeft Arjen van Nieuwenhuijzen aan. Wanneer in Singapore een beslissing wordt genomen, wordt deze met daadkracht geïmplementeerd. Hoewel we dit in nederland als ‘top-down’ zouden ervaren, liegen de resultaten er niet om. 

 

Parijs

Tijdens de crisis had Parijs te maken met strenge maatregelen en een strikte lockdown. Nu het eerste stof wat is overgewaaid wordt er echter ook naar de toekomst gekeken. We spraken Leontine Schijf, Senior-Adviseur Circulaire Economie bij de Nederlandse Ambassade in Parijs over de trends in Frankrijk.

Verdeeld

Aan de ene kant liet de strenge lockdown zien hoe belangrijk de publieke, en vooral groene, ruimte is, vertelt Schijf. Parijs heeft veel ambities, zij wil zelfs de meest duurzame stad van de wereld worden in 2050. De burgemeester was in het nieuws met een ambitieus plan om de fietsinfrastructuur uit te breiden. Hiervoor stelt de stad 300 miljoen beschikbaar. Het historisch wegennet is echter lastig aan te passen, waardoor het implementeren van deze plannen moeilijk lijkt. Misschien dat Nederland, bekend om de infrastructuur voor fietsers, Parijs een handje kan helpen. 

Met deze ambities lijkt Parijs in te zetten op duurzaam herstel. Echter heeft Frankrijk op dit moment ook een herstelplan opgezet voor de auto industrie, zegt Schijf. Het behoud van deze industrie is belangrijk voor werkgelegenheid en daarmee het inkomen van vele huishoudens.  Deze afhankelijkheid van arbeid is echter een risico wanneer men denkt aan toekomstige lockdowns. Om deze reden focussen de herstelplannen in Frankrijk zich op automatisering en digitalisering. 

Bewust

Net zoals in Singapore, is er ook in Parijs meer aandacht voor voedselketens en lokale consumptie. Schijf stelt dat “bewustzijn van de herkomst van producten is gegroeid en deze trend zal waarschijnlijk doorzetten. We zien een groeiend belang van onafhankelijkheid en zelfvoorzienendheid.” Zo zijn tijdens de coronacrisis treinstations heringericht om lokale inwoners te bedienen, in tegenstelling tot internationale reizigers. Daarnaast opent binnenkort de grootste urban farm van Europa. Deze hoopt per dag 1 ton groente en fruit te kunnen oogsten voor lokale distributie. Hoewel dit project al is gestart voor de crisis staat het nu extra in de aandacht en heeft Covid-19 men nog meer bewust gemaakt van het belang. 

 

Moskou

Ons gesprek met Sybe Noordermeer, Innovatieraad bij de Nederlandse Ambassade in Moskou, was een sterke reminder dat we nog midden in de coronacrisis zitten.

In crisis

“Het gebruiken van de crisis als een reset voor een duurzaam herstel? Hier is men nog niet op het punt om die discussie te voeren,” zegt Sybe Noordermeer. Hoewel het aantal nieuwe besmettingen daalt ziet Moskou nog groeiende infecties. Crisis-management gaat dan ook voor op gesprekken over lange termijn herstel. 

Moskou heeft een trackrecord voor het deels herinvesteren van olie en gasbaten in lange termijn duurzaamheidsprojecten. Herstel projecten zouden op deze ervaringen kunnen voortbouwen. 

Lokalisering

Ook in Rusland versterkt Covid-19 de wens van onafhankelijkheid van het buitenland. Deze trend is de afgelopen jaren gegroeid door spanningen met de EU en economische sancties. Dit laat zien hoe lokalisering vanuit verschillende motivaties kan overlappen met de doelen van circulaire economie. Echter, de keerzijde van een drang naar zelfvoorzienendheid kan protectionisme en een terugtrekkende beweging van internationale samenwerking zijn. Dit is een trend die we bij verschillende landen terugzien. 

Wat zien we?

Een terugkerend thema in de casussen is een versnelde de-globalisering en toenemende inwendige focus van landen. Ook zien we vergelijkbare mobiliteitstrends in verschillende landen. 

Het is zeer waarschijnlijk dat de daling in internationaal verkeer en handel als gevolg van meer lokale productie en zelfvoorzienendheid de positie van de Metropool Amsterdam als internationale handels hub schaadt. Aan de andere kant biedt het ook kansen. Er is een groeiende vraag naar circulaire en recycling technologieën. Arjen van Nieuwenhuijzen wijst op bestaande partnerschappen voor indoor farming. Ook vertelt hij over het eerder genoemde ReCirc als voorbeeld van een Nederlands-Singaporese samenwerking op deze onderwerpen. Het toekomstbeeld “de modulaire Metropool Amsterdam” van de Board benoemt diverse kansen voor de Metropool om in te zetten op data-gedreven circulaire economie oplossingen. 

 

De interviews benadrukken ook dat Covid-19 bestaande ongelijkheden versterkt. Zo zijn er in Singapore onevenredig veel besmettingen geweest onder de laagst betaalde arbeidskrachten. In combinatie met de klimaat- en biodiversiteitscrises lopen miljoenen mensen het risico om in armoede te geraken. Ondanks de versoepeling van maatregelen in Europa is de crisis internationaal nog in volle gang en zijn er nog geen tekenen dat deze echt vertraagd. Het zal niemand zijn ontgaan dat op het moment van schrijven ook in Europa in plekken het aantal infecties weer stijgt. Het adresseren van ongelijkheden is niet alleen een humanitaire noodzaak. De veerkracht van samenlevingen en economieën mogen dan wel fysiek ver verwijderd zijn van de Metropool Amsterdam, de effecten zijn dat vaak niet. Of dat nu is door stijgende prijzen dankzij regionale onrust, een instroom van (milieu)vluchtelingen, of dalende vraag naar producten door recessies. 

Concluderend

De Metropool Amsterdam is een van de regio’s waar eerste stappen worden gezet richting het formuleren van een aanpak duurzaam herstel. De regio benadering zal om een aantal thema’s draaien die op dit moment worden uitgewerkt door lokale overheden, het bedrijfsleven en kennisinstellingen. De Board heeft hieraan bijgedragen met een paper dat bouwstenen en toekomstbeelden presenteert. 

Corona zal voorlopig nog wel onder ons zijn, en we zitten in het midden van de dans om de curve af te vlakken. Onze korte blik in andere metropoolregio’s bevestigd dat Covid-19 belangrijke weeffouten en kwetsbaarheden heeft blootgelegd. Risico’s die we identificeren zijn (1) kiezen voor korte-termijn oplossingen die een lock-in van niet duurzame paden verdiept, (2) protectionisme en het ondermijnen van internationale samenwerking als een keerzijde van lokalisering in reactie op onzekerheid en (3) het niet adresseren van groeiende kloven van ongelijkheid. 

Het virus belicht de verbondenheid van onze wereld en de noodzaak om aandacht te besteden aan de veerkracht van haar complexe, adaptieve systemen. Het verminderen van de afhankelijkheid van just-in-time toeleveringsketens is een onderdeel daarvan. Als ook mobiliteitsoplossingen die slim en eerlijk zijn en waarmee we geen ecologische grenzen overschrijden. Dit vraagt gedurfd handelen waarmee zowel de directe socio-economische behoeftes als ook de lange termijn duurzaamheidsambities worden gewaarborgd. Ons onderzoek, samen met de Board, heeft richtingen laten zien die kunnen bijdragen aan een economisch herstel én een schone, future-proof economie. Als de regio lokaal, sociaal, economisch en ecologisch duurzame routes kiest en inzichten deelt door internationale samenwerking dan werken we toe naar een duurzaam herstel voor iedereen. 

Geschreven door de MRA-trainees:  Claire Gersen, David Koole, Mark de Hoop, Reinout Haisma, Lennart Helwig, Kristy van Beek, Tamara Grujic

Dank aan de geïnterviewden: 

Sybe Noordermeer Innovatieraad (Nederlandse Ambassade, Moskou)
Leontine Schijf  Senior-Adviseur Circulaire Economie (Nederlandse Ambassade, Parijs)
Mengmeng Cui Business Developer Asia (Metabolic, Amsterdam)
Arjen van Nieuwenhuijzen Industry PI (AMS, Amsterdam) en Chief Technology Officer Renewable Energy, Water and Resources (Witteveen + Bos)
Barbara Wiewel Adviseur Innovatie, Technologie en Wetenschap (Netherlands Innovation Network Singapore)
Sophie Willems First secretary, Economic Affairs (Nederlandse Ambassade Singapore)
Sann Carrière Owner (So Now, Singapore)

 

Goed artikel?

Laat hier achter hoeveel sterren jij het waard vindt.

[Totaal: 1   Gemiddelde:  5/5]