Waarom de Board anders inkopen stimuleert (met voorbeelden)

Leestijd: 9-11 minuten

De huidige coronacrisis heeft een immense impact op ons allemaal. Toch zie je, vooral omdat heel veel dingen in steden opeens vrijwel stilstaan, een blik op hoe onze samenleving er óók uit zou kunnen zien: met schonere lucht, meer aandacht voor lokale leveranciers en minder weggooien. Na de crisis willen we natuurlijk zo goed mogelijk weer van start gaan. We verkennen in dit artikel hoe organisaties met (anders) inkopen een bijdrage hieraan kunnen leveren. Want dat kan, bijdragen aan een slimme, groene en gezonde regio ná deze crisis.

Als je naar één van de events van de Board komt, dan is het lunchbroodje of de bitterbal vegetarisch. En dat is niet alleen om dat dat lekker is of omdat het makkelijker is om geen aparte maaltijden of snacks voor de groeiende groep vegetariërs te organiseren. Het is vooral omdat we met het geld dat we uitgeven impact willen maken.

Met elke euro die een organisatie uitgeeft aan zaken die nodig zijn – zoals mensen, materialen en producten, energie of diensten – kán je kiezen voor het duurzamere, eerlijkere of innovatievere alternatief. En dat werkt twee kanten op. Je stimuleert de vraag en dus het aanbod van zaken die bijdragen aan een slimme, groene en gezonde toekomst. En je vermindert de vraag naar zaken waar we eigenlijk afscheid van willen nemen. Zoals fossiele energie, maar denk ook aan diensten waarvan niet duidelijk is wat er met je data gebeurt. Bovendien is het geld dat je hoe dan ook zou uitgeven, dus waarom dan niet zo slim, sociaal en duurzaam mogelijk?

  • Netbeheerder Alliander kiest voor circulaire veiligheidskleding.
  • De regio Gooi en Vechtstreek gebruikt volledig circulaire bewegwijzering gemaakt van riet, kalk en biohars.
  • Hotels in Amsterdam kopen circulair linnengoed en wasdiensten in, als onderdeel van een breder pakket aan circulaire maatregelen.
  • KPN heeft een circulair manifest vastgesteld waarin staat dat het bedrijf samen met zeven grote leveranciers gaat zorgen dat apparatuur zo ontworpen is dat in 2025 vrijwel 100% van de onderdelen en grondstoffen kan worden hergebruikt.
  • De Hogeschool van Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam kiezen voor slimme en schone bevoorrading van hun vestigingen via een logistieke hub.
  • De zorginstelling Cordaan onderneemt stappen om de bevoorrading van haar 140 locaties te verduurzamen en optimaliseren.
  • De gemeente Haarlem heeft de doelstelling alleen elektronicagoederen die zijn gemaakt van eerlijke materialen in te kopen en waarbij goede werkomstandigheden zijn nageleefd bij de productie.

Maar welke impact dan?

Met inkopen kun je dus impact maken, welke impact je maakt is niet altijd eenvoudig te kiezen. Kies je eerst voor minder milieuschade en dan voor eerlijke werkomstandigheden? Kies je voor energiereductie om daarna de stap te maken naar circulaire materialen en hoe zit dat met langdurig onderhoud? Of kies je zoals de Bijenkorf voor het redden van de honingbij? Zet op een rijtje waar jouw organisatie als eerste mee aan de slag gaat.

De volgende vraag is hoe je kan afwegen bij welke inkoopstromen je euro potentieel het grootste verschil kan maken. Wij zien dat er behoefte is aan een goed afwegingskader om deze keuzes integraal te maken. Immers, je kan je euro maar een keer uitgeven. De rijksoverheid heeft daar al een stap in gezet.

En wat gebeurt er al?

En als je dan aan de slag gaat, is het geen business as usual. Het is dan ook aan te raden om samen met gelijkgestemden aan de slag te gaan en zo elkaar te helpen en van elkaar te kunnen leren. Het is goed te zien dat al veel partijen in de regio samen optrekken om nieuwe oplossingen te vinden.

  • De gemeenten en provincies in de Metropool Amsterdam hebben afgesproken in 2025 50% circulair in te kopen. Omdat dit voor veel betrokken nog geen gesneden koek is, hebben ze een roadmap opgesteld.
    Ook internationaal wordt kennis uitgewisseld. De gemeente Haarlem is coördinator van een Europees Partnerschap van steden die op een betere manier willen inkopen en aanbesteden.
  • Samenwerking levert schaalvoordeel. De leden van de Green Business Club op de Amsterdamse Zuidas kunnen gratis gebruik maken van gebundelde en duurzame levering van kantoorartikelen.
  • En hoe stel je je eisen zo, dat de beste oplossing komt boven drijven? De gemeente Amsterdam ontwikkelt een inkoopplatform waar kleinere partijen en/of innovatievere oplossingen ook een eerlijke kans krijgen op een opdracht.

Geleerde lessen uit Board initiatieven

Uit de communities of practice rondom circulair inkopen die we de afgelopen jaren organiseerden kwam bijvoorbeeld naar voren dat ook de volgende punten aandacht nodig hebben:

  • Ketensamenwerking en het opbouwen van vertrouwen en langdurige samenwerking is belangrijk
  • Het is lastig om de juiste vraag te stellen – van oplossing voorschrijven naar uitvragen van een prestatie
  • Weerstand of onbegrip binnen organisaties zelf

Vooral dat laatste punt is opvallend. We zien vaak dat zowel de organisatietop als de inkopers het belangrijk vinden om werk te maken van inkopen met impact. Maar zeker in grote organisaties zijn er nog veel meer mensen betrokken. Projectleiders, juristen, afdelingshoofden, controllers, maar ook juist de interne gebruikers, de verkopers en marketeers dienen te worden aangehaakt. Pas als zij ook enthousiast zijn en bereid tot samenwerking, lukt het echt om impact te maken. We weten dat ambities opnemen in beleidsstukken op het hoogste niveau in een organisatie belangrijk is; er is echter nog werk aan de winkel om te achterhalen wat voor specifieke (doel)groepen belangrijk is om mee te kunnen doen.

Dit is een voorbeeld van wat de Board doet op het gebied van inkopen.  De komende weken werken we aan een dossier over dit thema.

Inkopen met impact

De Amsterdam Economic Board stimuleert en ondersteunt partijen in de Metropool Amsterdam om werk te maken van Inkopen met Impact, bijvoorbeeld door het organiseren van Meetups en Communities of Practice. Ook kan gericht inkopen een rol spelen bij het uitrollen en repliceren van geslaagde pilotprojecten in de hele regio.

Ken je goede voorbeelden waar inkopen al impact maakt? Of wil je meewerken aan het ontwikkelen van een goede en integrale afwegingstool? We horen graag van je. Ook als je obstakels met ons wilt delen, zodat we samen kunnen kijken of we deze kunnen slechten.

Goed artikel?

Laat hier achter hoeveel sterren jij het waard vindt.

[Totaal: 2    Gemiddelde: 4.5/5]